J. Berger, 1997

Hepimizin bildiği gibi renk, bir ışık kaynağından yayılan ışınların nesnelere çarpıp yansımasından dolayı gözümüzün algıladığı duyumdur.

John Berger'in anlatmaya çalıştığı gibi, renklerin gözümüzün algıladığının dışında ki etkilerini yakalamaya çalışarak "mutlu bir fotoğrafçı" olabilir miyiz?

Ben mutlu olmaya çalışan bir fotoğrafçıyım. Renkleri, etkilerini öğrenmeye ve uygulamaya çalışıyorum. Her zaman başarı elde edemiyorum...Fakat 36 kare içinden 1 kare de dahi olsa bu mutluğu yakalayabilmek tüm denemelere değer bence...

Renkleri fotoğraf dili ile beraber kullanarak çektiğimiz fotoğrafa vereceğimiz duyguyu daha da kuvvetli hale getirebiliriz.

Renkler ile mutluluğun sırrını keşfe çıkmışken, bu konuda ne bildiğimizi bir gözden geçirelim;

1. Dış mekan çekimlerinde renkler:

- Gün ışığı sabahın erken saatlerinde sarıdır. Akşama doğru kırmızıya dönüşür,
- Kış aylarında gün ışığında yaza göre daha çok mavi vardır,
- Deniz seviyesinden yükseldikçe mavilik ve ultraviole ışınların etkisi artar,
- Doğrudan gelen güneş ışığı gölgelere göre daha sıcak tonludur,
- Bulutlu ve puslu havalar mavi tonludur,
- Sıcak renkler konuyu ön plana çıkarırken, soğuk renkler konudan uzaklaştırır.

2. Renklerin pisikolojik etkileri:

- Kırmızı
Titreşimi en kuvvetli, en dinamik renktir. Hareketlendirme, tahrik etme özelliği vardır. Kırmızı; güneş, ateş, alev gibi ısı veren olayları hatırlattığı gibi, hareketlendirici kimliğinden dolayı bir çok ülke bu rengi bayraklarında kullanmıştır. En sevilen renklerin başında geldiği gibi oldukça da iddialı bulunur.

- Yeşil
Dinlendirici bir renktir. Acı, sert bir yeşil olmamak şartıyla kademe kademe sıcağa veya soğuğa giden yeşiller seyreden kişiye ferahlık, açıklık duygusunu ve bolluk duygusunu verir. Titreşimi zayıftır.Yeşilde mistik bir anlam da bulunur. Bazı dinlerde mesela, Müslümanlıkta ana renk olduğu gibi, Hiristiyanlıkda da bu renk inanmanın, ölmezliğin bir simgesi olarak kabul edilmektedir.

- Mavi
Huzur, mutluluk veren bir renktir. Kişiyi rahatlatır. Sonsuzluğun simgesidir. Mavi renk uçsuz bucaksız gökyüzünü ve okyanusu, bunların sonsuzluğunu ve insana verdiği huzuru hatırlatır.

- Turuncu
Sıcak renkler sınıfındadır. Kırmızı kadar dinamik olmasa da, ateşi, güneşi, ışığı ve ısıyı çağrıştıran titreşimi olan bir renktir. Rahatlığı, parlaklığı hatırlatır.

- Sarı
İçinden veya arkasından ışıklandırılmış etkisini uyandıran çok parlak bir renktir. Sevinç uyandıran tonların başında gelir. Sarı renk, limon sarısı gibi hafifçe yeşile kayınca rahatlatıcı ve ferahlatıcı bir his verir. Bu rengin insanlarda egemen olma duygusunu da çağrıştırdığı söylenir.

- Mor
Kader, içe kapanış ve melankoli ifade ettiği söylenir. Soğuk renkler arasında yer alır.

- Siyah
Yaygın olarak matemin, hüznün ve belirsizliğin simgesi olarak bilse de aslında, gücün, korumacılığın, doğumun ve gizemliliğin simgesi olan bir renktir.

- Beyaz
Beyaz saflığı, temizliği, bozulmamışlığı simgeler. Zaman zaman kullandığımız "yeni beyaz bir sayfa açtım" deyimi beyaz rengin aynı zamanda yeniden başlamanın da simgesi olduğunun bir göstergesidir.

3. Renk Sıcaklığı:

Renk sıcaklığı, ışık kaynaklarının renk kalitesini belirlemek için kullanılır ve birimi Kelvin (ºK)' dir. Fotoğrafta, ışık kaynaklarının renk ısılarının bilinmesi kullanılan filmde nasıl bir renk elde edileceğine dair bilgi edinmemizi sağlar. Böylece fotoğrafını çektiğimiz ışık kaynağının Kelvin derecesine göre hangi ton filtreyi kullanacağımızı bulmaya çalışırız.

- Kelvin derecesi düştükçe mavilik azalır, kırmızılık artar.
- Kelvin yükseldikçe mavilik artar, kırmızılık azalır.

Filmlerin üzerindeki ışığa duyarlı bileşikler, kullanılacak ışığın renk sıcaklığına göre ayarlanmıştır. Eğer fotoğraf, film üzerinde yazan Kelvin derecesinden daha yüksek Kelvin değerlerinde çekilirse mavileşir. Bunu önlemek için sarı bir filtre kullanılması gerekir. Tam tersine fotoğraf, filmin ayarlandığı Kelvin derecesinden daha düşük bir değerde çekilirse sarı-kırmızımsı bir renk verir. Bunu önlemek için de mavi filtre kullanmak gerekir.

Bu bilgiler özellikle stüdyo fotoğrafçılığında önem kazanmaktadır. Stüdyo fotoğrafçıları bu değerlere ve uygun filtrelerin kullanılmasına çok özen gösterirler. Bununla birlikte, renk sıcaklığı ve uygun filtrelerin kullanımı dış çekimlerde de işimize yarayan bir bilgidir. Fotoğrafa vermek istediğimiz anlama göre, bu bilgileri kullandığımızda çıkan karelerin umduğumuz gibi olma olasılığı da yükselecektir.

A. Mısra Dinibütün
Amatör Fotğrafçı